Lesson - 6   Index PageNaga Literacy Primer       RENGMA

SENBIN SEN CHONLO
-
PLANT MORE TREES




 B 
 C 

 B 
  B-BIN - seat,  ABON - grandpa, NBEN - hand.
 C 
  C-CHE - spoon, CHEN - year, CHÜN - forest.


              SENBIN  SEN  CHONLO -
                  Plant more trees.

              SENBIN  LE  TEMI  SINNYU -
             
Tree is man's friend.

              SENBIN  LE  TERASHA  KHISHÜ HÜ -
              Tree gives us fruits.

              LO  MAH  KETHYÜ   SEN   AI  KHISHÜ  HÜ -
              It gives us fuel.

              SENBIN  PHÜN  NYALO -
              Do not cut trees.

              SENBIN  PHÜN  LA  YATSELO   NNE  YHUNLO HO  LATI -
              If we cut trees, it is impossible for us to live.

              SENBIN  LE  CHONLO - Plant more trees.

              SENBIN  LE  TSON  KECHACHA  NYU NKE  CHYE  SHÜ HÜNYO -
              Trees help us in different ways.



       Ngun tha kechi tile :-

           30 + 1 = 31

           30 + 2 = 32

           30 + 3 = 33

           30 + 4 = 34

           30 + 5 = 35

           30 + 6 = 36

           30 + 7 = 37

           30 + 8 = 38

           30 + 9 = 39

           30 + 10 = 40


       Ndo nron kethyü :-

       1.(a) KeswÜnyu denno jokon den sha kekholo :-
B
  
BIN ABON NBEN
C
  
CHE CHEN CHÜN


       (b)

            SENBIN  SEN  CHONLO.

            SENBIN  LE  TERASHA  KHISHÜ  HÜ

            LO  MAH  KETHYU  SEN  AI  KHISHÜ  HÜ

            SENBIN  PHÜN  NYALA


       2.  KeswÜnyu den no jokon keme hvu rho shÜlo :-
  BIN
ABON
  
  NBEN
  NBEN
NBEN
  BIN
  
  ABON
  BIN
  
  
  
  
  NBEN
  ABON
  
  CHE
  CHEN
  ABON
  BIN
  
  CHE
  CHÜN


  CHE
  CHÜN
  CHEN
  CHE



3.   Keswünyu denno lesüjvü den thu ndo nron lo :-

a)
N
Y
U
T
H
O
E
S
L
R
Ü
P
D
J
W
C
B
                  
                  
                  
                  
                  


b)


SENBIN   RE   TEFASHA   KHISHÜ   HÜ

-------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------
  SENBIN   PHÜN   LA   YATSELO   NNE   YHUNLO   HO   LATI.

--------------------------------------------------------------------------------------

--------------------------------------------------------------------------------------
  SENBIN   LE  TERASHA   KHISHÜ   HÜ.

-------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------


4.   Keswünyu denno lesüjvü kenjü gü kezhüpe binkenrun ka thu shülo :-

a)S --- NBIN(I. E. N.)
 TERASH ---(O. I. A.)
 KH --- SHÜ(L. T. I.)
 S --- NNYU(E. A. I.)


b)SENBIN ------------ CHONLO          (LE,   SEN,   LO)
 ------------ PHÜN   NY   ALO           (TSON,   SEN,   PHÜN)
 SENBIN  LE  TERASHA --------- HÜ       (TSON,  SHÜ,  KHISHÜ)
 NKECHYE   SHÜ ------------          (HÜMVÜ,  HÜNYO,   LOHO)


5.  Keswünyu denno thakeswü hi nrio swü shalo lo tesin ki thu shülo :-

1
11
21
31
1
11
21
31
2
12
22
32
 
 
 
 
3
13
23
33
 
 
 
 
4
14
24
34
 
 
 
 
5
15
25
35
 
 
 
 
6
16
26
36
 
 
 
 
7
17
27
37
 
 
 
 
8
18
28
38
 
 
 
 
9
19
29
39
 
 
 
 
10
20
30
40
 
 
 
 


6.   Keswünyu denno binkeurun denka thame nrio lesüjvu kenjü kenjü güpe thu shülo :-

----- ENBIN
CH ----- N
C ----- EN
AB ---- N



7.   Keswünyu den no thakeswü hi nrio dikho yo rho shülo :-

10
  
20
  
30
  
40
  


8.   Thakeswü den nrio binkerun ka a-kenjü güpe thushülo :-

 
32
 
 
35
 
 
 
 
40


b)   Thakeswü hipe gokon ki thu shiilo :-

1
-
-----------------------------------
2
-
------------------------------------
3
-
------------------------------------