Lesson 8 -  Index PageNaga Literacy Primer       RENGMA

TSÜH PE FÜ DOHÜ
-
BAMBOOS CRAFT MAKING






 F 
 F 
  
 FÜ - mat,  NFÜ - a kind of animal,  PFÜ - to carry,    TEFÜ - cotton,    FÜDA - a kind of plant.



   KHOGÜ   TEMVÜ   TSÜH   NI   LOHÜ. GÜNYO   PE   KA   LO   CHWI   THYÜ   HÜ
   APO   PE   KA   LO   CHWI   THYÜ   HÜ. TSÜH   PE   FÜ   NRYÜ   PHARI   LOKHU   
   DO LOHÜ. TSÜH   PE   THA   PHIN   LOHÜ TEMVÜ    TSÜH   PE   PHUN   DO   LOHÜ
   FÜ  GE  SHYEPHO  LOHU. KHOGÜ LO GÜNYO BIN LE KENFÜ. NGUN LE PHARI PE    THASHÜ PRÜ HÜ LOWKETSÜ NYULE TSÜH PE A THO KECHON THYÜ LOHÜ -

    Out of bamboo we make stripe. House compound is made out of bamboo. Water carrier
    is made out of bamboo. Mats are made out of bamboo. We dry paddy on mats.
    Cultivators use bamboo for many works.

            Ngun kenyÜn kerhÜn tile :-
ThakewÜ kenyhun kesir keshÜ tsÜpe kenyÜn kerhÜn letse hÜ.

         + lile kenyÜn kerhÜn zangsÜ. ThakeswÜ kenyhun kenyÜn kerhÜn keshÜka hyukelo
            mhudyÜ =  hipe thuhÜ. Lo kenyÜn kerhÜn jvu kezhun lebin.

            Nme gÜ yatseto           2      lo kecha gÜ
                                        +   2

              yatselo 2 + 2 = 4            ______

                                                                        ______

             2               2                4                4
          + 2           +  3             + 3             + 2
           _____      _____        _____         _____
           _____      _____        _____         _____



Ndo nron kethyü :-


1.   Keswünyu denno jokon den sha kekholo :-

a)
F
   FÜ   NFÜ   PFÜ   TEFÜ   FÜDA


b)   Keswünyu denno jokon nrio a-keme hvu rho shülo :-

NFÜ
TEFÜ
TEFÜ
PFÜ
NFÜ
FÜ   DA
PFÜ

FÜ  DA
TEFÜ
KHOGÜ
KHEYI
FÜ   DA
PFÜ
GÜ  NYO
KHOGÜ

NFÜ
PHIN
PHIN
PFÜ
PHÜ N
PFÜ



3.   Keswünyu denno lesüjvü den thu ndo nron lo :-

a)
A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K
L
M
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
X
Y
Z
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 


(b) Jokon den thu ndo nronlo :-

   APO PE KA LO DZÜSHA THYÜ HÜ

_________________________________

_________________________________


   KHOGÜ NIPE TSÜH THYÜ LOHÜ

_________________________________

_________________________________



   FÜ PE SHYEPHO HÜ

_________________________________

_________________________________


4.   Keswünyu denno jokon kenjü binkerun denka thu thülo  :-

              -------------- PE FÜ PHARI LOKHU NRYÜ DO LOHÜ.    (TSÜH, GÜNYO, APO)

TSÜH KHIPE THA ----------------- LOHÜ.     (PHIN, PHU, PHUN)

------------- PE PHUN DA LOHÜ.     (TEMVÜ, TSÜH FÜ, KHOGÜ)

--------------- PE PI DAPE KAHÜ LOHÜ.      (KHEYI, KHO GÜ, GÜNYO)


(b)  Keswünyu denno thame nrio a-zang thu shülo :-

-------------------
-------------------
-------------------


5. Kejwünyu denno ngwazi thame nrilo njio njüzin digü yo tsin shüto :-

GÜNYO PE KALO   

APO PE KA LO

KHOGÜLO GÜNYO

THMVÜ TSÜH PE

KHEYI PE PI

:   DZÜSHA THYÜHÜ

  BIN LE KENFÜ

  CHWI THYÜ LOHÜ

  DO PE KAHÜ LOHÜ

  PHUN DO LOHÜ




6. Keswünyu denno thakeswühi swü shalo :-

(a)
111213141
212223242
313233343
414243444
515253545
616263646
717273747
818283848
919293949
1020304050


b)   Kejwünyu denno binkenrun denka thakeswü a-kenjü güpe thu shülo :-


                                        41
2                                        
 13                              
           24                    
                     35          
                               45
                                
                                
                                
10                               


7.   Keswünyu denno kenyün kerhün shülo :-

   2              2             4              2              4             4
+ 2           + 3          + 2           + 4           + 3           +4
_____      _____      _____     _____      _____     _____
_____      _____      _____     _____      _____     _____


2  +  3  =

7  +  3  =

6  +  2  =

5  +  4  =

5  +  5  =


8.   Keswünyu den no ketso keshü kenü keni shüw :-


(a)

NYU  PE  TSÜH   NI  LOHÜ  NLA  ?

----------------------------------------------------

KHEYI  PE  NYU  DO  LOHÜ  NLA  ?

----------------------------------------------------

FU  PE  NYUTHYÜ  HÜ  NLA  ?

----------------------------------------------------

APO  PE  NYUTHYÜ  LOHÜ  NLA  ?

----------------------------------------------------


b)   Jokon hiden zoshüo keswünyu den no rni mvüo thu shülo :-

FÜ                         TEFÜ

NFÜ                       PHUN

APO                       NRYÜ

PFÜ                       CHWI

FÜDA                     GÜNYO

KHOGÜ                  PHARI

TEMVÜ                  LOKHU

JZÜSHA                 KECHON

SHYE  PHO